TOP EUSKADI

Egunen batean Euskal Herrira etortzera animatzen bazara, ez ahaztu leku zoragarri hauek bisitatzeaz…

GUARDIA

Guardia Erdi Aroko hiribildua Arabako Errioxako hiriburua da. X. mendean sortu zen, Nafarroako Erresumaren defentsa gisa, eta Erdi Aroko trazadura ia osorik mantentzen du. Bertan, San Joan Bataiatzailea eta Erregeen Santa Maria eliza gotortuak daude, eta horien elizpea Juan Francisco de Riverak polikromatu zuen XVII. mendean. Guardiako kaleak Erdi Aroko eraikin bikainez, errenazentistez, barrokoz eta neoklasikoz beteta daude. Bere artean, XIV. mendeko Primiciaren Etxea nabarmentzen da, hiriko eraikin zibilik zaharrena.

El trazado medieval de las estrechas calles de Laguardia, las puertas de acceso a la villa y los restos de murallas que aún quedan te trasladarán en el tiempo, lo mismo que los restos del neolítico o de la edad del bronce que se encuentran en las cercanías y que son los más antiguos de comunidades agrícolas descubiertos en Euskadi.

Una vez en sus calles, no dejes de visitar una de las joyas del arte vasco y su pórtico policromado, la iglesia de Santa María de los Reyes, cuyos vestigios más antiguos datan del siglo XII, y la de San Juan Bautista, que cuenta con interesantes piezas de arte religioso como el retablo Mayor, una espectacular pieza barroca.

CRISTOBAL BALENCIAGA MUSEOA

Cristóbal Balenciaga, marinel eta jostun baten semea, Getariako herri arrantzale ederrean jaio zen 1895eko urtarrilaren 21ean, eta XX. mendeko jostun eraginkorrena bihurtu zen. Cristóbal Balenciaga omentzen du Getariak museo berezi honekin, nazioartean modan dagoen bildumarik garrantzitsuenetako bat erakusten baitu.

Cristobal Balenciaga museoa, Getariako goiko aldean dago, Aldamar jauregiari atxikitako eraikin berri batean. Ez da kasualitatea, Jauregi hau Casa Torre markesen, Fabiola erreginaren aitona-amonen eta jostunaren aholkularien egoitza izan baitzen bere ibilbideko lehen urteetan.

Beste garai batera eramango zaituzten jantziak:

Behin barruan, Cristóbal Balenciaga Museoak jostunak nazioartean egindako lanen bilduma garrantzitsuena zaintzen du, bai piezen kopuruagatik eta kalitateagatik, bai kronologia aldetik duen hedadura zabalagatik. Eszenografia magikoa da, manikiek zintzotasunez erreproduzitzen dituzte jantziak sortu zireneko gorputzak, beira-arasak jariakorrak dira eta ia ez dira existitzen.

PAGOETAKO PARKE NATURALA

Pagoetako Parke Naturalak interes handiko prestakuntza- eta jolas-funtzioa betetzen du. Naturaren eskola batek eta bisitari-zentro batek osatzen dute Iturraran Parketxearen dibulgazio-eskaintza, XV. mendeko baserri bikain batean. Interes handikoa da baserrietako bizitzari eta inguruko lorategi botaniko handiari buruzko erakusketa etnografikoa.

Zarautzetik gertu, landazabaleko eta baserrietako paisaia humanizatuaren aldaera bat irekitzen da zure aurrean, erdigunea Pagoeta mendian duela, eta Aia eta Laurgain (Gipuzkoa) landa-guneen gainean altxatzen da.

LOIOLAKO SANTUTEGIA

Harritu egingo zaitu santutegia Urolako bailararen erdian aurkitzeak, mendiz inguratuta eta ingurune idiliko batean. Santutegiaren multzoa Iñigo Loiolakoa 1491n jaio zen Erdi Aroko Dorretxearen inguruan eraikita dago. Santutegiaren erdian, 1738ko Basilika dago, kupula bikainarekin.

Denbora izanez gero, hiru tenpluen ibilbidea deritzona egitea proposatzen dizugu, gertu dauden Arantzazu eta Antioko santutegiak ere bisitatuz (Zumarraga).

Jaiotza Etxea izenaz ezagutzen denak, santuaren leinuaren bidez, XIII. mendetik ezagutzen den Oñaz eta Loiolaren familiaren bidez, zure irudimena feudalaren garaira eramango du. Ia bi metroko lodiera duten hormek, kanoi-zuloek eta antzinako bonbardaketek Erdi Aroko gotorleku batera sartzen zarela sentiaraziko dizute, berez eraikina zen bezala.

SANTIMAMIÑEKO KOBA

Santimamiñe koba inguru paregabean dago: Urdaibaiko arroaren eskuinean, Ereñozar mendiaren magalean.

Kobako labar-pinturak ezustean aurkitu zituzten 1916an, gazte batzuen jakin-minaren ondorioz. Hainbat animalien (bisontea, zaldia, ahuntza, oreina eta hartz arrea, esaterako) irudiekin osatutako labar-pintura garrantzitsua jasotzen du kobazuloak.

Santimamiñeko haitzuloak ederrak dira oso geologiaren ikuspuntutik; estalagmitak eta estalaktitak ugari ditu, eta batzuetan, gainera, batu egiten dira, haitzulo guztian zutabe bikainak osatuz. Gainera, hormetan konkrezio mantu ederrak ditu. Horiek, batzuetan, kaltzio karbonatozko gortina finak sorrarazten dituzte – zenbaitetan zuriak, beste zenbaitetan gorrixkak – urek daramaten burdin oxido karga dela eta.

2006az geroztik haitzuloak itxita daude. Hala ere, ordu eta erdiko bisitaldi gidatuetan parte hartzeko aukera badago.

Hasteko, bisitariek kobazuloaren sarrera (40 metro, gutxi gorabehera) eta aztarnategia ikusiko dituzte. Aldi berean, ingurune ederraz gozatzeko parada ere izango dute. Ondoren, Santimami baselizara joango dira. Interpretazio zentroa jarri dute bertan, eta ibilbide birtualari esker, Santimamiñeren barrualdea (tartean, labar-pintura ospetsuak) hobeto ezagutu ahalko dute.

TXAKOLINGUNEA TXAKOLINAREN MUSEOA

Txakolingunea, Txakolinaren Museoa, Bakioko sarreran dago. Hain zuzen, Bakio erreferentea da Euskadiren ezaugarrietako bat den ardo leun, gazte eta fruta gustuko honen lanketan.

Bakioko mikroklimak, itsasoarekiko hurbiltasunak eta lurren kalitateak erraztu dute historikoki mahatsondoen laborantza. Txakolinaren tradizioa XIV. mendearen amaieraz gerozkoa da herri honetan. Bakion ekoizten den txakolina Bizkaiko Txakolina jatorri deiturakoa da, ardo honen Euskadiko hiru deituretako batekoa, alegia. Txakolingunea museoan, ardo honen sekretu guztiak ezagutuko dituzte bisitariek formatu handiko ikus-entzunezko limurtzaileen bidez.

Halaber, ardo honek osasunean nola eragiten duen jakingo dute eta dastatzearen oinarrizko ideien jabe ere egingo dira. Museoa Euskal Kostaldeko Museoen Sarean eta Euskadiko Museo Enogastronomikoen Sarean dago.

Aurretik hitzordua adostuz gero, bisita gidatuak ere eskaintzen dira, eta, besteak beste, Bakioko txakolin kopa bat dastatzeko aukera ematen da.